Geçim krizi borç krizine dönüştü

Yüksek enflasyon, eriyen ücretler ve rekor faizler altında yaşam mücadelesi veren milyonlarca yurttaş için borç, geçici bir çözüm olmaktan çıktı. Toplumun geniş kesimleri temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için kredi ve kredi kartına yüklenirken giderek daha fazla kişi borcunu ödeyemediği için yasal takibe düşüyor. Bireysel kredilerde geri ödeme krizi en ağır seviyelere ulaşıldığını gösteriyor.

Bireysel kredilerde takibe düşme oranı Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 5'e yükselerek zirveyi gördü. Başka bir ifadeyle her 100 liralık bireysel kredi ve kredi kartı borcunun yaklaşık 5 lirası artık yasal takip sürecinde bulunuyor. Üç yıl önce bu oran yüzde 1,58 düzeyindeydi.

TAKİPTEKİ BORÇLAR KREDİ ARTIŞINI GEÇTİ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023’te bireysel kredi ve kredi kartı borçları ile takibe düşen borçlar birbirine yakın bir seyir izlerken, 2025'in ikinci yarısından itibaren takipteki alacakların artış hızı belirgin biçimde yükselmeye başladı.

2026'ya gelindiğinde ise borç stoku genişlerken giderek daha fazla kredi tahsil edilemez hale geldi. Yüksek faiz politikası nedeniyle kredi maliyetleri arttı, aynı dönemde ücretlerin enflasyon karşısında erimesi hanehalkının borç ödemesini zorlaştı.

Kredi kartlarının temel tüketim harcamalarının karşılandığı bir araç haline gelmesi de borç yükünü katladı. Geliri artmayan milyonlarca kişi, yeni krediyle eski borcunu kapatmaya çalıştı. Borç döndürme zinciri kırılınca takipteki alacaklar hızla büyüdü.

TAKİPTEKİ BORÇLAR YAKLAŞIK 10 KAT ARTTI

Bireysel kredi ve kredi kartı borcu, Haziran 2023’ten 2026 Temmuz ayının sonunda yüzde 214 oranında büyüyerek 2,2 trilyon liradan 6,8 trilyon liraya çıktı. Aynı dönemde takipteki bireysel kredi ve kredi kartı borçları ise yüzde 885,2 artış gösterdi. Haziran 2023’te 34,5 milyar lira düzeyindeki bankaların takipteki bireysel kredi ve kredi kartı alacakları, 31 Temmuz haftasında 339,6 milyar lirayı buldu. Başka bir ifadeyle bireysel borçlar yaklaşık 3 kat artarken takipteki borçlarda 10 katlık bir artış yaşandı.

Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) aynı dönemde yüzde 211 yükseldiği dikkate alındığında, takipteki bireysel kredi ve kredi kartı borçlarındaki artış enflasyonun da yaklaşık dört katını aştı.

Risk Merkezi’nin Mayıs ayına ilişkin son verilerine göre bireysel kredi ve kredi kardı borcunu ödeyemediği için yasal takipte bulunanların sayısı 4 milyon 371 bin kişiye ulaştı.

Kaynak: BDDK aylık ve haftalık bankacılık verileri