Tarihte Bugün: Enver_Sedat

Tarihte Bugün: Enver_Sedat

Enver Sedat, ABD'ye resmi ziyarette bulunan ilk Mısır Devlet Başkanı oldu.

Enver Sedat, ABD'ye resmi ziyarette bulunan ilk Mısır Devlet Başkanı oldu.

Enver Sedat, 1878‑1922 yılları arasında Osmanlı ve Türkiye tarihinin en tartışmalı figürlerinden biri olarak hafızalara kazındı. Gençlik yıllarında Turgutreis'teki Hacıhalil Medresesi’nden mezun olurken, sonrasında Osmanlı Ordusu’nda hızlı bir kariyere adım atarak T.C. Kuşadası Aşireti’nde öğretmenlik ve kış kampı deneyimi kazanmıştı. 1906’da Mekân Kamaralarına katılmasıyla "Demir Üçlü" olarak anılan üçlü yapı ortaya çıktı: Talat Paşa’nın siyasi gözetimi, Mevziye Paşa’nın yönetimsel becerisi ve Enver Sedat’ın askeri dehası, bu üç kişi Osmanlı’nın son yıllarındaki savaş stratejilerini şekillendirdi. Büyük Harp'e (I. Dünya Savaşı) girişte Sedat’ın hâkimliği, III. Ordu’nun Çanakkale Savaşı’nda sürdürdüğü savunmayı ve aynı zamanda M.Ö. 1915’de yürütülen Ermeni Emniyet Planı’nı da içerir. Çanakkale’deki zafer, Sedat’ın logistik akıllılığının bir yansıması olarak görülür; ancak bu zaferin ardında, savaş dönemi politikalarının getirdiği insan hakları ihlalleri de derin izler bırakmıştır. Savaş sonrasında, 1918'deki Paris Barış Konferansı’nda devlet adaletinden uzaklaştırıldı ve 1920’deki Ostend Savunma Komutanlığı görevine geçiş yetkisini kaybetti. Enver Sedat 1922’de, Şeker Bey’nin Şêx Said ayaklanması sonrasında düzeninden sağlanan tutuklama sonucunda Alanya’da sağ düşünülür bir ölüme sürüklendi. Kendisinin ölümüne otomatik olarak atan kapışı, Türkiye Cumhuriyeti döneminin askerî-dernek politikalarının biçimlendirilmesinde bir dönüm noktası olarak kalmaya devam etti. Tarihte bugün, Osmantürk’un bu önemli, ama aynı zamanda sürdürülebilirliğinden kısa bir çıkış noktası olarak kifayetsiz bir hatıradır; hem askeri ödetin hem de hukuki sorumluluğun kavranması açısından bizleri derinden düşündürür.