Şirketler dev, vergileri mütevazi

Sanayinin devleri teşvik, istisna ve indirimlerle ya düşük vergi tahakkuklarıyla karşılaşıyor ya da vergi levhalarında matrah oluşmuyor. Bir yanda ücretleri daha ellerine geçmeden gelir vergisi kesintileriyle eriyen emekçiler bulunurken, diğer yanda milyarlarca liralık ekonomik büyüklüğe sahip şirketler ya matrah açıklamıyor ya da açıklanan matraha kıyasla oldukça düşük vergi tahakkukları görülüyor.

Ülkenin en büyük sanayi kuruluşları arasında üçüncü sırada yer alan ve 2025 yılı ihracat şampiyonları listesinde 7'nci sırada bulunan STAR Rafineri, 2025 yılında da vergi levhasında “matrahsız” göründü.

SOCAR Türkiye grup şirketlerinden STAR Rafineri'nin son beş yıllık vergi karnesi de dikkat çekti. Şirket 2021 ve 2024 yıllarında olduğu gibi 2025 yılında da vergi doğuracak matrah açıklamadı. 2022 ve 2023 yıllarında ise milyarlarca liralık matrah bulunmasına rağmen vergi tahakkuk etmedi.

STAR Rafineri'nin 2022 yılında 19 milyar 751 milyon liralık matrahına karşılık vergi tahakkuku sıfır oldu. 2023 yılında da yaklaşık 26,3 milyar liralık matraha rağmen şirketin vergi tahakkuku tutarı 0 oldu. Böylece şirketin son beş yıllık vergi karnesinde üç yıl “matrahsız”, iki yıl ise milyarlarca liralık matraha karşılık sıfır vergi tahakkuku kayıtlara geçti.

Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşları arasında ikinci sırada yer alan Ford Otosan da 2025 yılında 16 milyar 3 milyon liralık matrah bildirdi.

16 MİLYARLIK MATRAHA 171 MİLYON TL

Buna karşılık şirkete tahakkuk eden vergi yalnızca 171,1 milyon lira oldu. Tahakkuk eden verginin açıklanan matraha oranı yaklaşık yüzde 1,1 düzeyinde kaldı.

Ford Otosan'ın 2024 yılında 10 milyar 834 milyon lira olan matrahı 2025 yılında yaklaşık yüzde 47,7 artarak 16 milyar lirayı aştı. Ancak aynı dönemde tahakkuk eden vergi 164 milyon liradan 171,1 milyon liraya yükseldi.

Böylece şirketin matrahı bir yılda yaklaşık yüzde 47,7 artarken tahakkuk eden vergideki artış yalnızca yüzde 4,3 seviyesinde kaldı.

Ülkenin en büyük sanayi kuruluşu olan TÜPRAŞ’ın vergi tablosunda da matrah ile tahakkuk eden verginin artış hızları arasındaki fark dikkat çekti.

MATRAH YÜZDE 59, VERGİ YÜZDE 9 ARTTI

En yüksek vergi tahakkuk eden kuruluşlar arasında 58'inci sırada bulunan TÜPRAŞ’ın matrahı 2025 yılında yüzde 58,6 artarak 30 milyar 192 milyon liraya yükseldi. Buna karşılık tahakkuk eden vergi yalnızca yüzde 9,2 artarak 2 milyar 539 milyon lira oldu. Tahakkuk eden verginin matraha oranı da 2024 yılında yaklaşık yüzde 12,2 iken 2025 yılında yüzde 8,4’e geriledi. TÜPRAŞ’ın 2023 yılında ise 64 milyar 565 milyon liralık matrahına karşılık 5 milyar 269 milyon lira vergi tahakkuk etmişti.